ترومبون
ترومبون یک ساز از خانوادهٔ سازهای بادی برنجی است. همانند تمام سازهای بادی برنجی ، صدا زمانی تولید میشود که لبهای نوازنده داخل قمیش مرتعش شده و باعث لرزش ستون هوای داخل ساز شوند.
تقریباً تمام ترومبونها بهجای آنکه مانند دیگر سازهای بادی برنجی ازسوپاپ (والو یا همان کلیدها) استفاده کنند ، از مکانیزم اسلاید تلسکوپی برای تغییر فرکانس صدا استفاده میکنند.
ترومبونِ سوپاپدار (Valve Trombone) استثناست و از سه سوپاپ مشابه ترومپت استفاده میکند. همچنین «سوپربون» (Superbone) هم اسلاید دارد و هم سوپاپ.
به نوازندهٔ ترومبون ترومبونیست (Trombonist) یا نوازندهٔ ترومبون گفته میشود.
ریشه یابی نام ترومبون
واژهٔ Trombone از واژهٔ ایتالیایی tromba (بهمعنای ترومپت) و پسوند -one (بهمعنای «بزرگ») گرفته شده است؛ بنابراین معنی آن «ترومپت بزرگ» است.
ترومبون دارای لولهای عمدتاً استوانهای است (مانند ترومپت) و برخلاف سازهای مخروطیتر مانند کورنت ، فلوگل هورن ، باریتون و یوفونیوم ساخته میشود .
دو نوع رایجتر ترومبون عبارتاند از ترومبون تنور و ترومبون باسپ.
وقتی فقط از واژهٔ «ترومبون» استفاده میشود، معمولاً منظور همان ترومبون تنور است.
نت نویسی ترومبون
ترومبونها سازهایی غیر انتقالی هستند و در همان کوکی که نوشته میشود مینوازند؛ معمولاً در کلید فا نوشته میشوند و گاهی برای نتهای بالاتر از کلید تنور استفاده میشود. کوک آنها سیبمل (B♭) است؛ یک اکتاو پایینتر از ترومپت سیبمل و یک اکتاو بالاتر از توبای کنتراباس سیبمل.
ترومبون آلتو
ترومبون آلتو که زمانی رایج بود، با پیشرفت تکنیک نوازندگی و گسترش وسعت صدای ترومبون تنور کمکاربرد شد، اما به دلیل رنگ صدای سبکترش دوباره در حال محبوبشدن است.
در موسیقی گروههای برنجی بریتانیا، ترومبون تنور بهصورت ترنسپوزان در سیبمل و در کلید سل نوشته میشود، اما ترومبون آلتو در کوک کنسرت و معمولاً در کلید آلتو نتنویسی میشود.
پیشینه
از این ساز در مراسم فضای باز، کنسرتها و آیینهای مذهبی استفاده میشد و نقش اصلی آن اجرای خط کنترتنور در گروههای رقص بود.
قرن شانزدهم و هفدهم
ترومبونیستها و ترومپتنوازان در شهرهای آلمانی برای دیدهبانی روی برجها و اعلام ورود شخصیتهای مهم استخدام میشدند؛ کاری که نماد ثروت و قدرت شهرها در قرن شانزدهم بود.
در کنار این کاربرد تشریفاتی، ترومبون در گروههای حرفهایتر مانند alta capella و نخستین ارکسترها، بهویژه در فضاهای مذهبی مانند کلیسای سنمارکو در ونیز قرن هفدهم، نقش مهمی داشت.
ترومبون قرن هفدهم نسبت به نمونهٔ امروزی ابعاد کوچکتری داشت و دهانهٔ آن مخروطیتر و کمتر بازشده بود. امروزه برای تمایز این ساز قدیمی از ترومبون مدرن، از اصطلاح Sackbut استفاده میشود.
آهنگسازانی چون کلودیو مونتهوردی ، هاینریش شوتس ، جووانی گابریلی و آندرهآ گابریلی برای ترومبون قطعه نوشتهاند.
در این دوره، ترومبون اغلب خطوط آوازی را در آثار مذهبی دو برابر میکرد، اما قطعات سولو نیز برای آن نوشته شد.
قرن هجدهم
در قرن هجدهم ، با بازگشت این ساز به انگلستان و نفوذ موسیقی ایتالیایی، نام ایتالیایی «ترومبون» جایگزین شد و این نام در ایتالیا و آلمان (Posaune) ثابت ماند.
دورهٔ باروک و کلاسیک
باخ و هندل گاه به گاه از ترومبون استفاده کردند. باخ از سازی به نام tromba di tirarsi (احتمالاً نوعی ترومپت اسلایدی) برای دو برابر کردن ملودیهای مذهبی بهره برد.
در دورهٔ کلاسیک، تغییرات ساز اندک بود اما دهانه کمی بازتر شد . گلوک نخستین آهنگساز بزرگی بود که ترومبون را در اوورتور اپرا به کار برد.
موتسارت ترومبون را در اپراها و موسیقی مذهبی استفاده کرد؛ بخش سولو معروف Tuba Mirum در رکوئیم او ، امروزه قطعهای استاندارد برای آزمون نوازندگان ترومبون است.
دورهٔ رمانتیک و قرن نوزدهم
در قرن نوزدهم، ترومبون بهطور گسترده وارد اپرا ، سمفونی و آثار ارکسترال شد . آهنگسازانی چون بتهوون ، مندلسون ، برلیوز ، شوبرت ، شومان ، جوزپه وردی و ریشارد واگنر از آن استفاده کردند.
ترومبونهای سوپاپدار در نیمهٔ قرن نوزدهم ظاهر شدند ، اما ترکیب ارکستر را چندان تغییر ندادند . با این حال ، در کشورهایی مانند ایتالیا و بوهمیا بسیار محبوب بودند.
قرن بیستم و معاصر
با گسترش ضبط موسیقی و آموزش آکادمیک، صدای استاندارد ترومبون در ارکسترها تثبیت شد. در دهههای ۱۹۴۰ و ۱۹۶۰، ارکسترهای بریتانیا و فرانسه به سمت ترومبونهای بورد بزرگ آمریکایی/آلمانی رفتند.
ترومبون در ارکستر سمفونیک، گروههای بادی، بیگبندها، جَز، موسیقی فیلم، موسیقی مردمی، سالسا، اسکا و موسیقی نیواورلئان کاربرد گسترده دارد.
تکنیک نوازندگی
ترومبون دارای ۷ پوزیشن اسلاید کروماتیک است.
از معدود سازهای بادی است که میتواند گلیساندوی واقعی اجرا کند.
تریلها روی ترومبون دشوارتر از سازهای سوپاپدار هستند و معمولاً در رجیستر بالا اجرا میشوند.
